• Jazz Komproe

Waarom Keti Koti een nationale feestdag moet worden



Op 1 juli 1863 - 158 jaar geleden - schafte het Koninkrijk der Nederlanden de slavernij in Suriname en de Antillen officieel af. Vanaf dan wordt in Suriname jaarlijks de afschaffing van de slavernij herdacht en gevierd. In Nederland wordt Keti Koti, zoals het feest is gaan heten, voornamelijk in eigen kring gevierd door Nederlanders met een Surinaamse en Antilliaanse achtergrond. Het duurt tot ongeveer 2002 wanneer het Nationaal Monument Slavernijverleden wordt onthuld in het Oosterpark in Amsterdam, voordat ook in Nederland op grote schaal Keti Koti wordt gevierd. Vandaag de dag is het jaarlijks een groot feest op verschillende plekken in het land, maar veel erkenning krijgt het feest nog niet. Het is na al die jaren nog steeds geen nationale feestdag en zijn er veel Nederlanders die het belang van deze dag nog niet beseffen. Maar het is tijd dat Keti Koti een nationale feestdag wordt, en dit is waarom.


Bewustzijn over het slavernijverleden

Duizenden mensen in Nederland hebben voorouders uit de slavernij - zo heb ook ik voorouderen die geregistreerd staan in het slavenregister - en 1 juli is een belangrijke dag om hierbij stil te staan. 1863 is namelijk helemaal niet zo lang geleden, en dankzij deze feestdag is dat besef bij mij in elk geval erg toegenomen. Voor heel veel mensen in Nederland is slavernij echter niet meer dan die twee pagina’s uit hun geschiedenisboek of een stelling in een of ander debat op tv. Als Keti Koti een nationale feestdag zou worden, dan is dat niet alleen een teken van erkenning voor het Nederlandse slavernijverleden, maar draagt het tegelijkertijd bij aan aan een verbetering van ons collectieve bewustzijn daarover. Het zou ervoor zorgen dat het voor scholen, maar ook voor de maatschappij, makkelijker wordt om over ons slavernijverleden te leren en te praten. Door betere educatie en groter bewustzijn kunnen we het nationale gesprek rondom racisme veel beter voeren. We hebben dan hopelijk meer begrip voor elkaar en de verschillende geschiedenissen die we hebben. Niet alleen de afschaffing van de slavernij, maar ook de jarenlange onderdrukking en het imperialisme in Suriname en de Antillen zijn daarbij belangrijk om te benoemen en begrijpen.


Het is nu namelijk zo dat veel mensen een verkeerd beeld hebben van de afschaffing van de slavernij. Zo is het argument ‘’dat we niet moeten blijven hangen in het verleden’’ iets wat keer op keer terugkomt: “Het is al zo lang geleden” of “Nu is het allemaal anders”. Nu zou ik kunnen benoemen dat Jezus 2000 jaar geleden is geboren en wij alsnog zijn verjaardag vieren, maar ik denk dat het vooral belangrijk is dat mensen zich beter beseffen hoe langzaam vooruitgang echt gaat. De transatlantische slavernij, voortkomend uit een diepgeworteld systeem van rassenleer, onderdrukking, uitbuiting en ongelijkheid is niet 1, 2, 3 uit een samenleving te verwijderen. Toch lijken veel mensen te denken dat na 1863 de meeste problemen wel opgelost waren. Een simpel voorbeeld is het feit dat de tien jaar na de afschaffing van de slavernij in 1863 de ‘vrije’ slaven gedwongen waren om onder wurgcontracten arbeid te leveren op de plantages waar ze al die jaren als slaaf hadden gewerkt. Zelfs na deze schandalige periode had de Surinaamse bevolking weinig vrijheid, je moest wel werken op de plantages anders had je aan het einde van de dag niks te eten. De enorme armoede onder de vrije slaven konden de plantage-eigenaren alsnog de Surinaamse bevolking jarenlang uitbuiten. Dit en nog talloze voorbeelden laten zien hoe dit systeem van onderdrukking en ongelijkheid nog tot op de dag van vandaag sporen heeft achterlaten in onze samenleving. Dit bewustzijn ontbreekt helaas nog bij zoveel Nederlanders en dat maakt het juist zo enorm belangrijk om Keti Koti een nationale feestdag te maken.


Prominente plek voor de Surinaamse en Antilliaanse cultuur

Naast een gebrek aan historisch besef, is er natuurlijk ook nog een enorm gebrek aan cultureel besef. Naast de stereotypes over Surinamers en Antillianen weten veel Nederlanders eigenlijk vrij weinig van de enorme en indrukwekkende cultuur die deze twee groepen met zich meebrengen. Dit terwijl de Surinaamse en Antilliaanse cultuur beide zeer bijzonder zijn, maar in Nederland vrijwel nooit in de spotlight staan. Tijdens Keti Koti is dit eindelijk eens anders. Zo staat het Oosterpark in Amsterdam bijvoorbeeld vol met eettentjes waar je heerlijke gerechten uit beide keukens kan halen en krijgen Surinaamse en Antilliaanse artiesten en kunstenaars een echt podium. Keti Koti is ook voor velen het moment om met trots de traditionele kleding uit de Antillen en Suriname te dragen. Zo is er een jaarlijkse optocht genaamt de Bigi Spikri optocht. Hier lopen honderden mensen in traditionele kleding om de afschaffing van de slavernij te herdenken en te vieren. In Nederland wonen honderdduizenden Surinamers en Antillianen. Velen van onze voorouders hebben een enorme bijdrage geleverd aan de opbouw van de maatschappij zoals we die nu kennen. Het is tijd dat onze culturen ook een echte plek krijgen in die Nederlandse maatschappij.

Stilstaan bij actueel racisme

Zoals ik eerder al had benoemd was het probleem van racisme en ongelijkheid niet in een keer opgelost in 1863. Vandaag de dag zijn er nog vele vormen van institutioneel racisme op de huizenmarkt, arbeidsmarkt, op school en bij het handelen van de politie. Keti Koti is dan ook een goed moment om stil te staan bij het racisme in onze huidige maatschappij, zowel duidelijke en meetbare vormen als micro-agressies, exclusie en een gebrek aan goede representatie. Het is vooral belangrijk om het gesprek te voeren en te kijken welke vooruitgang er is geboekt en welke dingen we nog kunnen verbeteren. We moeten als land niet bang zijn om de vinger op de zere plek te leggen en problemen aan te kaarten. Als Keti Koti een nationale feestdag is, dan kan dat ervoor zorgen dat de aandacht voor institutioneel racisme weer toeneemt en dat we de strijd daartegen ook makkelijker kunnen voeren.

Het is natuurlijk ook gewoon een feestje

Naast ons historisch, cultureel en actueel besef is Keti Koti natuurlijk ook gewoon een geweldig feestje om te vieren. In de avonduren is het op veel plekken in Nederland feest waarbij muziek, goed eten en gezelligheid absoluut niet kunnen ontbreken. De afschaffing van de slavernij mag natuurlijk ook gewoon gevierd worden en ik nodig oprecht iedereen uit om een keer mee te doen. De hoeveelheid Nederlanders die nog nooit hebben genoten schaafijs vind ik oprecht schokkend. Keti Koti is een prachtig feest en zou een prachtige toevoeging zijn bij het rijtje feestdagen van Nederland. Want je kan veel zeggen over pinksteren, maar op 1 juli kan je pas echt plezier hebben


Jazz Komproe is recent geslaagd van het VWO en is voorzitter van DWARS Amsterdam. Hij houdt zich bezig met verschillende onderwerpen, zoals de toenemende ongelijkheid, discriminatie en racisme. Eerder schreef hij een stuk over de verborgen geschiedenis van Surinaamse en Antilliaanse helden.



146 views

Recent Posts

See All